Ik heb last van vruchtbaarheidsproblemen / onvruchtbaarheid

Wat zijn vruchtbaarheidsproblemen / onvruchtbaarheid?

Artsen spreken van onvruchtbaarheid wanneer een zwangerschap na een jaar regelmatige, onbeschermde gemeenschap uitblijft. Bij vrouwen boven 35 jaar geldt vaak een termijn van zes maanden. Het gaat dus niet om een eenmalige tegenslag, maar om een patroon.

Vruchtbaarheid is een samenspel. De eierstokken moeten een rijpe eicel vrijgeven. De eileiders moeten doorgankelijk zijn. Het sperma moet voldoende beweeglijke zaadcellen bevatten. En de baarmoeder moet een gunstige plek vormen voor innesteling. Zie het als een orkest: valt één instrument uit de maat, dan hoor je het in het geheel.

Onvruchtbaarheid treft zowel vrouwen als mannen. Volgens cijfers van het RIVM en WHO krijgt ongeveer één op de zes stellen te maken met verminderde vruchtbaarheid. In ongeveer een derde van de gevallen ligt de oorzaak bij de vrouw, in een derde bij de man en in een derde bij beide of blijft de oorzaak onverklaard.

Dat proces raakt niet alleen het lichaam, maar ook je emoties. Hoop en teleurstelling wisselen elkaar af. Dat mentale aspect speelt een rol in hoe je de situatie ervaart.

Wat zijn de symptomen van vruchtbaarheidsproblemen / onvruchtbaarheid?

Vruchtbaarheidsproblemen geven niet altijd duidelijke signalen. Toch zijn er klachten die vaker voorkomen. Andere symptomen zijn ook denkbaar, afhankelijk van jouw situatie.

• Uitblijven van zwangerschap – Na twaalf maanden onbeschermde seks ontstaat geen zwangerschap.
• Onregelmatige menstruatie – Cycli korter dan 21 dagen of langer dan 35 dagen wijzen op hormonale ontregeling.
• Geen menstruatie – Het uitblijven van bloedingen duidt vaak op het ontbreken van een eisprong.
• Zeer pijnlijke menstruatie – Dit komt voor bij aandoeningen zoals endometriose.
• Hormonale klachten – Acne, overbeharing of haaruitval passen bij stoornissen zoals PCOS.
• Bekkenpijn – Chronische pijn in de onderbuik hangt samen met ontstekingen of verklevingen.
• Afwijkend spermaonderzoek – Lage concentratie, verminderde beweeglijkheid of afwijkende vorm van zaadcellen.
• Erectie- of ejaculatieproblemen – Deze belemmeren de bevruchting.

De oorzaak van vruchtbaarheidsproblemen / onvruchtbaarheid

Elke situatie verschilt. Soms speelt één duidelijke factor een rol. Soms lopen meerdere oorzaken door elkaar. Ook andere oorzaken dan hieronder genoemd komen voor.

• Leeftijd – De eicelvoorraad daalt vanaf 30 jaar, met snellere afname na 35 jaar; ook zaadkwaliteit neemt af met de jaren.
• Hormonale verstoringen – Afwijkingen in oestrogeen, progesteron, FSH of LH verstoren de eisprong.
• Polycysteus-ovariumsyndroom – PCOS verstoort de rijping van eicellen.
• Endometriose – Baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder belemmert innesteling of eileiderfunctie.
• Afgesloten eileiders – Vaak gevolg van infecties zoals chlamydia.
• Verminderde zaadkwaliteit – Lage zaadcelconcentratie of beperkte beweeglijkheid.
• Chronische aandoeningen – Schildklierziekten, diabetes of auto-immuunziekten beïnvloeden de cyclus.
• Leefstijl – Roken, alcohol, drugs, overgewicht of ondergewicht verstoren hormonen en zaadkwaliteit.
• Stress – Langdurige spanning beïnvloedt de hormoonas tussen hersenen en geslachtsorganen.

Binnen complementaire zorg richt men zich vaak op balans in het hele systeem. Acupunctuur en Traditionele Chinese geneeskunde focussen op de energiestroom en cyclusregulatie. Orthomoleculaire geneeskunde kijkt naar voedingstoffen zoals foliumzuur, vitamine D en omega 3. Fytotherapie en kruidentherapie zetten plantenextracten in ter ondersteuning van de cyclus. Mindfulness-based stress reduction, yoga-therapie en meditatie richten zich op stressverlaging, wat invloed heeft op hormonale processen. Bij mannen passen therapeuten soms leefstijlbegeleiding, voedingsadvies of kinesiologie toe om de zaadkwaliteit te ondersteunen.

Zie vruchtbaarheid als een tuin. De bodem, het water, het zonlicht en het zaad moeten op elkaar aansluiten. In complementaire zorg zoekt men naar factoren die groei belemmeren en naar manieren om het systeem in balans te brengen.