Slaapapneu (OSAS) in het kort
- Slaapapneu, ook obstructief slaapapneu syndroom (OSAS), is een slaapstoornis waarbij de ademhaling tijdens de slaap herhaald stopt door een blokkade in de keel.
- Je merkt luid snurken, ademstops, benauwd wakker worden, hoofdpijn in de ochtend en slaperigheid overdag.
- De oorzaak ligt vaak in verslapping van keelspieren, overgewicht, kaakstand, vergrote amandelen of leefstijl.
Wat is een slaapapneu?
Slaapapneu betekent dat je adem tijdens de slaap tijdelijk stopt. Bij OSAS sluit de keel zich af zodra de spieren ontspannen. De tong en het zachte gehemelte zakken naar achteren. De luchtweg raakt geblokkeerd. Je lichaam krijgt minder zuurstof.
Zo’n ademstop duurt vaak 10 tot 30 seconden. Soms langer. Dit herhaalt zich tientallen keren per uur. Volgens cijfers van het RIVM en de Nederlandse Vereniging voor Slaapgeneeskunde heeft naar schatting 5 tot 15 procent van de volwassenen een vorm van OSAS. Veel mensen weten het niet.
Je brein grijpt telkens in. Het wekt je kort om de ademhaling te herstellen. Vaak herinner je dit niet. Je slaap wordt steeds onderbroken. Zie het als een telefoon die elke paar minuten trilt terwijl jij probeert te rusten. Je lichaam krijgt geen diepe slaap. Herstel blijft uit.
Op lange termijn vergroot onbehandelde OSAS het risico op hoge bloeddruk, hart‑ en vaatziekten, diabetes type 2 en stemmingsklachten. Vermoeidheid beïnvloedt werk, relaties en concentratie.
Wat zijn de symptomen van slaapapneu (OSAS)?
Klachten verschillen per persoon. Sommige signalen vallen je partner eerder op dan jijzelf. Hieronder vind je veelvoorkomende symptomen.
- Luid snurken – Onregelmatig, met pauzes en plotselinge stilte gevolgd door een snurk of hap naar lucht.
- Ademstops tijdens slaap – Je partner ziet dat je ademhaling stopt en daarna abrupt hervat.
- Benauwd of met verstikkingsgevoel wakker worden – Je schrikt wakker en hapt naar adem.
- Ochtendhoofdpijn – Door wisselende zuurstof- en koolzuurwaarden in de nacht.
- Droge mond of keelpijn bij het opstaan – Door mondademhaling in de slaap.
- Overmatige slaperigheid overdag – Moeite met focussen, indutten bij lezen of tv-kijken.
- Prikkelbaarheid – Een kort lontje door slaaptekort.
- Concentratieproblemen – Fouten maken, traag denken, vergeetachtigheid.
- Verminderd libido – Hormonale disbalans en uitputting spelen een rol.
- Onrustige slaap – Veel draaien en woelen zonder uitgerust gevoel.
De oorzaak van slaapapneu (OSAS)
Elke situatie is uniek. Vaak spelen meerdere factoren een rol. Dit zijn bekende oorzaken en beïnvloedende factoren.
- Overgewicht – Vetweefsel rond nek en keel vernauwt de luchtweg.
- Verslapping van keelspieren – Alcohol, roken en slaapmiddelen vergroten dit effect.
- Kaak- of schedelvorm – Een kleine onderkaak of naar achter geplaatste kaak beperkt ruimte in de keel.
- Vergrote amandelen – Vooral bij kinderen een belangrijke factor.
- Neusverstopping – Chronische verkoudheid of allergie belemmert neusademhaling.
- Leeftijd – Spierspanning neemt af naarmate je ouder wordt.
- Hormonale factoren – Overgang of schildklierafwijkingen beïnvloeden spier- en vetverdeling.
- Rugligging tijdens slapen – De tong zakt sneller naar achteren.
Naast reguliere behandeling zoals CPAP of een MRA-beugel zoeken sommige mensen ook ondersteuning binnen complementaire zorg. Denk aan ademhalingsoefeningen via yoga-therapie, ontspanning met mindfulness-based stress reduction, begeleiding vanuit natuurgeneeskunde of Traditionele Chinese geneeskunde, of leefstijlbegeleiding vanuit orthomoleculaire geneeskunde. Deze vormen richten zich op ontspanning, gewicht, voeding en slaapritme. Bespreek elke stap met je arts.
Vind jouw therapeut
Wil je werken aan ontspanning, ademhaling of leefstijl naast je reguliere zorg? Beantwoord een paar vragen en zie welke complementair therapeut bij jou past.