Ik heb last van overgangsklachten / opvliegers

Wat zijn overgangsklachten / opvliegers?

De overgang is een fase waarin je lichaam de vruchtbare periode afsluit. Gemiddeld vindt de menopauze plaats rond het 50e levensjaar. In de jaren ervoor en erna verandert je hormoonhuishouding. Je eierstokken maken minder oestrogeen en progesteron aan. Deze hormonen werken als dirigenten van veel processen in je lichaam.

Daalt oestrogeen, dan reageert je temperatuurcentrum in de hersenen gevoelig. Een kleine stijging van je lichaamstemperatuur voelt plots als oververhitting. Je huid wordt rood. Zweet breekt uit. Je hartslag versnelt. Dit noem je een opvlieger.

Zie het als een thermostaat die te scherp staat afgesteld. Waar je lichaam voorheen soepel bijstelde, schiet het systeem nu sneller in actie. Naast warmte-aanvallen kun je ook mentale veranderingen ervaren. Oestrogeen beïnvloedt namelijk ook je stemming, concentratie en slaap.

De overgang verloopt in fasen: de perimenopauze, de menopauze zelf en de postmenopauze. In de perimenopauze zijn schommelingen het grootst. Dat is vaak de periode met de meeste klachten.

Wat zijn de symptomen van overgangsklachten / opvliegers?

Elke vrouw ervaart de overgang op haar eigen manier. Naast opvliegers bestaan er diverse andere signalen:

• Opvliegers – plots gevoel van warmte in gezicht, hals en borst, vaak met roodheid en zweet.
• Nachtzweten – wakker worden in nat beddengoed door warmte-aanvallen tijdens slaap.
• Slaapproblemen – moeite met inslapen of doorslapen, vaak door nachtelijk zweten.
• Stemmingswisselingen – sneller prikkelbaar, somber of emotioneel reageren.
• Onregelmatige menstruatie – kortere of langere cycli, heviger of lichter bloedverlies.
• Verminderde concentratie – moeite met focus of geheugen, soms aangeduid als brain fog.
• Gewrichtspijn – stijve of pijnlijke gewrichten zonder directe blessure.
• Vaginale droogheid – verandering in slijmvliezen door dalend oestrogeen.
• Hartkloppingen – bewust voelen van je hartslag tijdens een opvlieger.

De oorzaak van overgangsklachten / opvliegers

Iedere situatie verschilt. Hormonen spelen een hoofdrol, maar andere factoren beïnvloeden de intensiteit van klachten:

• Hormonale schommelingen – daling van oestrogeen verstoort temperatuurregulatie en stemming.
• Stress – langdurige spanning activeert het zenuwstelsel en triggert opvliegers.
• Leefstijl – roken, alcohol en scherpe voeding vergroten warmte-aanvallen.
• Overgewicht – vetweefsel beïnvloedt hormoonbalans en warmteafgifte.
• Erfelijke aanleg – het patroon van je moeder geeft vaak een indicatie.
• Slaaptekort – vermoeidheid maakt je lichaam gevoeliger voor stressprikkels.

Naast reguliere zorg kiezen sommige vrouwen voor complementaire zorg. Denk aan acupunctuur of Traditionele Chinese geneeskunde, waarbij men kijkt naar energiestromen in het lichaam. Fytotherapie en kruidentherapie zetten plantenextracten in zoals salie of zilverkaars. Orthomoleculaire geneeskunde richt zich op voeding en micronutriënten. Mindfulness-based stress reduction, yoga-therapie en meditatie helpen bij stressregulatie. Reflexologie of voetreflexmassage focust op drukpunten die in verbinding staan met organen. Iedere benadering vertrekt vanuit een eigen visie op balans.

Vraag jezelf af: wanneer treden je opvliegers op? Na koffie, bij spanning, tijdens een overleg? Inzicht in patronen geeft richting aan je volgende stap.