Ik heb last van incontinentie

Wat is incontinentie?

Incontinentie betekent verlies van controle over de blaas of darmen. De blaas werkt als een reservoir. Spieren in de blaaswand en bekkenbodem houden urine vast tot je naar het toilet gaat. Bij ontlasting speelt een vergelijkbaar systeem van spieren en zenuwen.

Wanneer dit samenspel verstoord raakt, ontstaat lekkage. Soms verlies je een paar druppels bij inspanning. Soms komt er plots een sterke aandrang en haal je het toilet niet. Dat kan overdag gebeuren, maar ook ’s nachts.

In Nederland hebben naar schatting één op de vier vrouwen en één op de tien mannen in enige mate last van urine-incontinentie. Het komt vaker voor na een zwangerschap, bevalling of prostaatoperatie. Toch treft het ook jonge mensen en sporters.

Veel mensen praten er niet over. Schaamte speelt een rol. Toch zegt incontinentie niets over wie je bent. Het is een signaal van het lichaam dat ergens steun nodig heeft.

Wat zijn de symptomen van incontinentie?

De klachten verschillen per persoon. Ook de ernst varieert. Hieronder staan veelvoorkomende signalen:

• Urineverlies bij inspanning – Je verliest urine bij hoesten, niezen, lachen of tillen. Dit heet stressincontinentie.
• Plotselinge hevige aandrang – Je voelt een sterke drang om te plassen en bereikt het toilet niet op tijd. Dit noemt men aandrangincontinentie.
• Frequent plassen – Je gaat meer dan acht keer per dag naar het toilet of meerdere keren per nacht.
• Druppels na het plassen – Na het toiletbezoek lekt er nog urine.
• Ongewild verlies van ontlasting – Bij ontlastingsincontinentie verlies je windjes of ontlasting zonder controle.
• Huidirritatie – Langdurig contact met urine kan roodheid of pijn rond de huid geven.

Sommige mensen ervaren ook spanning in de onderbuik of schaamte in sociale situaties. Je plant uitstapjes rond toiletten. Je drinkt minder water uit angst voor lekkage. Dat beïnvloedt je dagelijks leven.

De oorzaak van incontinentie

Elke situatie is anders. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Dit zijn bekende oorzaken:

• Verzwakte bekkenbodemspieren – Zwangerschap, bevalling of veroudering verminderen de steun rond blaas en darmen.
• Zenuwschade – Aandoeningen zoals diabetes, een beroerte of rugletsel verstoren de prikkeloverdracht tussen blaas en hersenen.
• Hormonale veranderingen – Na de overgang daalt het oestrogeengehalte, wat invloed heeft op het slijmvlies en spierspanning.
• Vergrote prostaat –Bij mannen leidt dit tot druk op de plasbuis en controleverlies.
• Operaties – Ingrepen in het bekkengebied beïnvloeden spieren of zenuwen.
• Overgewicht – Extra druk op de buik vergroot de belasting van de bekkenbodem.
• Chronische hoest – Langdurige drukverhoging bij hoesten belast de bekkenbodem.
• Voeding en leefstijl – Cafeïne, alcohol of obstipatie irriteren de blaas of verhogen druk.

Binnen complementaire zorg kijkt men breder. Spanning in het lichaam beïnvloedt de bekkenbodem. Denk aan langdurige stress waarbij je onbewust spieren aanspant. Therapieën zoals acupunctuur, osteopathie, bekkenbodemgerichte yoga-therapie of mindfulness-based stress reduction richten zich op ontspanning en lichaamsbewustzijn. Ook kinesiologie, natuurgeneeskunde of orthomoleculaire geneeskunde leggen de nadruk op voeding, spierbalans en leefstijl.

Bij sommige mensen helpt gerichte massage van het bekkengebied, reflexologie of voetreflexmassage om spanning te verminderen. Traditionele Chinese geneeskunde ziet incontinentie als een verstoring van energie in het nier- en blaasgebied en stemt behandeling daarop af met acupunctuur of kruidentherapie.

Welke aanpak past bij jou? Dat hangt af van je klachten, leeftijd, medische voorgeschiedenis en voorkeur.