Ik heb last van hyperventilatie

Wat is hyperventilatie?

Je ademhaling past zich normaal aan je activiteit aan. Tijdens traplopen adem je sneller. In rust wordt je ademhaling rustiger. Bij hyperventilatie raakt dit ritme uit balans. Je ademt sneller of dieper dan je lichaam nodig heeft.

Door dit snelle ademen daalt het koolzuurgehalte in je bloed. Koolzuur helpt bij het regelen van de zuurgraad in je lichaam. Wanneer dit gehalte daalt, vernauwen bloedvaten licht. Je hersenen krijgen minder zuurstof aangeboden. Dit veroorzaakt klachten zoals duizeligheid en tintelingen.

Veel mensen denken dat zij te weinig zuurstof krijgen. In werkelijkheid krijg je vaak te veel zuurstof binnen. Vergelijk het met een motor die stationair draait terwijl je het gaspedaal blijft indrukken. Het systeem raakt ontregeld.

Hyperventilatie treedt acuut op tijdens een paniekaanval. Het kan ook chronisch zijn. Dan adem je langere tijd onbewust te snel of te hoog in de borst. Je ervaart dan vage klachten die steeds terugkeren.

Wat zijn de symptomen van hyperventilatie?

De klachten verschillen per persoon. Niet iedereen ervaart dezelfde signalen. Dit zijn veelvoorkomende symptomen:

• Benauwd gevoel – Je ervaart druk op de borst of het idee dat je niet diep genoeg inademt.
• Duizeligheid – Een licht gevoel in het hoofd of het idee dat je gaat flauwvallen.
• Tintelingen – Prikkelingen in vingers, handen, voeten of rond de mond door veranderingen in het bloed.
• Hartkloppingen – Je hartslag versnelt en je voelt elke slag.
• Spanning in schouders en nek – Een hoge borstademhaling belast deze spieren.
• Wazig zien – Korte momenten van onscherp zicht door verminderde doorbloeding.
• Zweten – Je lichaam reageert alsof er gevaar dreigt.
• Onrust of paniek – Het gevoel de controle te verliezen versterkt de ademhaling verder.

Deze klachten versterken elkaar. Je voelt benauwdheid, raakt ongerust en gaat sneller ademen. Zo ontstaat een cirkel die zichzelf in stand houdt.

De oorzaak van hyperventilatie

Ieder lichaam reageert op zijn eigen manier. De aanleiding verschilt per persoon. Dit zijn oorzaken die vaak samenhangen met hyperventilatie:

• Stress – Langdurige werkdruk of zorgen houden je zenuwstelsel actief waardoor je ademhaling versnelt.
• Angst of paniek – Een angstreactie zet je lichaam in een vecht-of-vluchtstand met snelle ademhaling.
• Traumatische ervaring – Een nare gebeurtenis kan het ademritme blijvend beïnvloeden.
• Hoge prestatiedruk – Altijd scherp willen zijn houdt spanning vast in borst en middenrif.
• Verkeerde ademgewoonte – Veel mensen ademen hoog in de borst in plaats van laag richting buik.
• Hormonale schommelingen – Veranderingen tijdens menstruatie of overgang beïnvloeden ademhaling en stressreactie.
• Lichamelijke prikkels – Cafeïne, intensief sporten of pijn zetten het ademcentrum aan.

Je ademhaling werkt als een spiegel van je binnenwereld. Wanneer spanning oploopt, zie je dit terug in een sneller ritme.

Binnen complementaire zorg richten therapeuten zich vaak op het herstellen van balans in lichaam en geest. Methoden zoals acupunctuur, ademgerichte yoga-therapie, mindfulness-based stress reduction, hypnotherapie of natuurgeneeskunde leggen de nadruk op ontspanning en bewustwording van het ademritme. Ook meditatie, Qi Gong en manuele therapie worden ingezet om spanning in borst en middenrif te verminderen. Het doel is je ademhaling weer rustig en laag te laten verlopen.