Ik heb last van eczeem

Wat is eczeem?

Eczeem is een verzamelnaam voor verschillende huidaandoeningen waarbij de huid ontstoken raakt. De huid werkt normaal als een schild. Het houdt bacteriën, allergenen en irriterende stoffen buiten en voorkomt verlies van vocht. Bij eczeem werkt dit schild minder goed.

De bovenste huidlaag bevat vetten en eiwitten die als cement tussen de huidcellen liggen. Bij veel mensen met constitutioneel eczeem ontbreekt een deel van dit cement, zoals het eiwit filaggrine. Onderzoek laat zien dat afwijkingen in dit eiwit vaker voorkomen bij mensen met atopisch eczeem. Het gevolg is droogte en snelle irritatie.

Het immuunsysteem speelt ook een rol. Het reageert fel op stoffen die voor anderen onschuldig zijn. Denk aan huisstofmijt, pollen, wol of zeep. De huid raakt rood en gaat jeuken. Krabben beschadigt de huid verder. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van jeuk en ontsteking.

Eczeem komt veel voor. In Nederland heeft circa 15 tot 20 procent van de kinderen tijdelijk atopisch eczeem. Bij volwassenen ligt dit rond de 2 tot 5 procent. De klacht kan op elke leeftijd ontstaan en heeft invloed op slaap, concentratie en stemming.

Wat zijn de symptomen van eczeem?

Eczeem uit zich op verschillende manieren. De klacht verloopt vaak met rustige periodes en fases waarin de huid opspeelt. Hieronder vind je veelvoorkomende signalen:

• Jeuk – een drang tot krabben, vaak erger in de avond of nacht, met verstoring van slaap.
• Roodheid – ontstoken plekken die warm aanvoelen en scherp begrensd of diffuus aanwezig zijn.
• Droge huid – schilfering en trekkerig gevoel, vooral op armen, benen, handen of gezicht.
• Vochtblaasjes – kleine blaasjes die open kunnen gaan en nattende plekken vormen.
• Korstvorming – na het openkrabben ontstaan korstjes als onderdeel van het herstelproces.
• Kloofjes – pijnlijke scheurtjes, vaak op handen of in huidplooien.
• Verdikte huid – bij langdurig krabben wordt de huid dikker en krijgt een leerachtige structuur.

Eczeem zit vaak in huidplooien zoals knieholtes en elleboogplooien. Bij baby’s zie je het meer op wangen en hoofdhuid. Handeczeem komt veel voor bij volwassenen met nat werk.

De oorzaak van eczeem

Elke situatie is anders. Eczeem ontstaat uit een samenspel van aanleg en prikkels. Dit zijn factoren die vaak meespelen:

• Erfelijke aanleg – eczeem, astma en hooikoorts komen vaker voor binnen één familie.
• Verstoorde huidbarrière – verlies van vocht en verminderde bescherming tegen bacteriën en allergenen.
• Allergenen – contact met huisstofmijt, pollen, dieren of bepaalde voedingsmiddelen.
• Irriterende stoffen – zeep, schoonmaakmiddelen, parfum of wol.
• Stress – spanning activeert het zenuwstelsel en beïnvloedt ontstekingsreacties in de huid.
• Klimaat – koude lucht en lage luchtvochtigheid drogen de huid uit.
• Voeding – bij een deel van de mensen speelt overgevoeligheid voor specifieke voedingsmiddelen een rol.

Binnen complementaire zorg kijkt een therapeut breder. Niet alleen naar de huid, maar ook naar leefstijl, voeding en emotionele belasting. Zo richt orthomoleculaire geneeskunde zich op optimale inname van vetzuren, vitaminen en mineralen. Fytotherapie en kruidentherapie zetten plantenextracten in ter ondersteuning van de huid. Acupunctuur en Traditionele Chinese geneeskunde bekijken eczeem als een verstoring van energiestromen. Mindfulness-based stress reduction, yoga-therapie en meditatie richten zich op stressverlaging. Ayurveda en natuurgeneeskunde leggen nadruk op balans in voeding en levensritme.

Vraag jezelf af: wanneer speelt jouw eczeem op? Na stressvolle weken. In de winter. Na contact met schoonmaakmiddelen. Inzicht in patronen geeft richting aan een aanpak die past bij jouw situatie.