Ik heb last van coeliakie

Wat is coeliakie?

Coeliakie is een auto-immuunziekte. Zodra je gluten eet, valt je afweersysteem het eigen lichaam aan. Die aanval richt zich op het slijmvlies van de dunne darm. Daar zitten kleine darmvlokken. Zie deze vlokken als miljoenen kleine vingers die voedingsstoffen uit je eten opnemen.

Bij coeliakie raken deze darmvlokken beschadigd en vlakken ze af. Het oppervlak dat voeding opneemt wordt kleiner. Je lichaam krijgt minder ijzer, calcium, vitamine B12 en andere bouwstoffen binnen. Dat heeft invloed op je energie, je botten en je weerstand.

Coeliakie verschilt van glutenintolerantie zonder auto-immuunreactie. Bij coeliakie is er sprake van een meetbare afweerreactie en darmschade. Artsen stellen de diagnose vaak met bloedonderzoek en een darmbiopt.

In Nederland heeft ongeveer 1 procent van de bevolking coeliakie. Veel mensen lopen rond met klachten zonder diagnose. Herken je langdurige buikklachten in combinatie met vermoeidheid of tekorten? Dan kan het zinvol zijn om dit te bespreken met je arts.

Wat zijn de symptomen van coeliakie?

De klachten verschillen per persoon. Sommige mensen hebben duidelijke darmklachten, anderen ervaren vooral signalen buiten de darm. Hieronder vind je een overzicht van veelvoorkomende symptomen.

• Diarree – terugkerende, dunne ontlasting door een verstoorde opname in de dunne darm.
• Buikpijn en krampen – een zeurende of stekende pijn na het eten van gluten.
• Opgeblazen gevoel – een gespannen buik door gasvorming in de darmen.
• Gewichtsverlies – je lichaam neemt minder voedingsstoffen op, waardoor je afvalt zonder duidelijke reden.
• Vermoeidheid – een tekort aan ijzer of vitamines put je uit.
• Bloedarmoede – lage ijzerwaarden leiden tot bleekheid, duizeligheid en weinig energie.
• Botontkalking – een tekort aan calcium vergroot de kans op zwakke botten.
• Huiduitslag – een jeukende huidafwijking, ook wel dermatitis herpetiformis genoemd.
• Stemmingsklachten – somberheid of prikkelbaarheid door tekorten en aanhoudende klachten.
• Vertraagde groei bij kinderen – kinderen blijven achter in lengte of gewicht.

De oorzaak van coeliakie

Elke situatie is anders. Coeliakie ontstaat door een samenspel van factoren. Dit zijn bekende oorzaken en beïnvloedende elementen:

• Genetische aanleg – dragers van de HLA-DQ2 of HLA-DQ8 genen lopen meer kans op het ontwikkelen van coeliakie.
• Auto-immuunreactie op gluten – het afweersysteem ziet gluten als een bedreiging en valt het darmslijmvlies aan.
• Darmdoorlaatbaarheid – een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand speelt een rol bij de afweerreactie.
• Omgevingsfactoren – infecties of veranderingen in voeding op jonge leeftijd beïnvloeden het moment waarop de ziekte zich uit.

Vanuit complementair perspectief kijken therapeuten vaak breder naar het lichaam. Denk aan ondersteuning via orthomoleculaire geneeskunde gericht op voeding en tekorten, natuurgeneeskunde met aandacht voor darmherstel, of fytotherapie met inzet van kruiden. Ook mindfulness-based stress reduction, yoga-therapie of meditatie richten zich op stress, die invloed heeft op de darm-hersen-as. Een therapeut stemt de aanpak af op jouw situatie.